Zoals vermeld of zoals vermeldt: het is "zoals vermeld", zonder extra t. In deze uitdrukking is vermeld een voltooid deelwoord, een verkorte vorm van "zoals is vermeld" of "zoals eerder werd vermeld". Een voltooid deelwoord van een werkwoord met de stam op -d krijgt nooit een extra t, dus je schrijft vermeld, net als "hij heeft vermeld" en "het is vermeld". De vorm "vermeldt" met dt bestaat wel, maar alleen als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd bij hij, zij, het of u: "de brief vermeldt de datum", "u vermeldt uw klantnummer". Na "zoals" staat vrijwel altijd het voltooid deelwoord, dus in de praktijk is "zoals vermeld" bijna altijd goed en "zoals vermeldt" bijna altijd fout.
Waarom is vermeld hier een voltooid deelwoord?
"Zoals vermeld" is een ingekorte bijzin. Volledig uitgeschreven staat er iets als "zoals hierboven is vermeld" of "zoals in de vorige mail werd vermeld". In die volledige zin is "is" of "werd" de persoonsvorm en "vermeld" het voltooid deelwoord. Laat je het hulpwerkwoord weg, dan blijft het voltooid deelwoord staan, en dat verandert niet van spelling. Dezelfde constructie zie je in "zoals besproken", "zoals afgesproken", "zoals aangegeven" en "zoals gezegd". Niemand schrijft "zoals besprokent", en om dezelfde reden schrijf je ook geen "zoals vermeldt".
Het voltooid deelwoord van vermelden vorm je met de stam "vermeld" en zonder voorvoegsel ge-, omdat het werkwoord met ver- begint. De stam eindigt al op een d, dus er komt niets bij. Het resultaat is vermeld, of het nu achter "heeft", "is", "werd" of "zoals" staat.
Wanneer schrijf je wél vermeldt met dt?
Vermeldt gebruik je alleen als persoonsvorm in de tegenwoordige tijd, bij een onderwerp in de derde persoon enkelvoud of bij "u". De regel is: stam plus t. De stam is vermeld, en dus wordt het vermeldt. Voorbeelden:
- Het contract vermeldt een opzegtermijn van een maand.
- Zij vermeldt haar diploma's op haar cv.
- U vermeldt bij betaling altijd het factuurnummer.
- De website vermeldt de openingstijden onderaan de pagina.
Let op de uitzondering bij "jij": als jij vóór het werkwoord staat, schrijf je "jij vermeldt", maar staat het erachter, dan is het "vermeld jij". Dat is dezelfde regel als bij "jij wordt" en "word jij". In al deze gevallen gaat het om iets dat nu gebeurt, niet om iets dat eerder al gezegd of geschreven is.
Hoe controleer je snel welke vorm je nodig hebt?
Vervang vermelden in gedachten door een werkwoord waarbij je het verschil wel hoort, bijvoorbeeld "noemen" of "bespreken". Wordt de zin "zoals genoemd" of "zoals besproken"? Dan heb je een voltooid deelwoord en schrijf je vermeld. Wordt de zin "hij noemt" of "zij bespreekt"? Dan heb je een persoonsvorm en schrijf je vermeldt. Dit trucje werkt bij alle werkwoorden met een stam op -d, zoals antwoorden, melden, verbreden en vinden.
Een tweede controle: kun je er "is" of "werd" voor zetten zonder dat de zin raar wordt? "Zoals is vermeld" klinkt prima, dus vermeld is goed. "De brief is vermeldt de datum" klopt niet, dus daar hoort de persoonsvorm vermeldt.
Welke varianten kom je in zakelijke teksten tegen?
In e-mails, offertes en brieven duikt de uitdrukking in allerlei vormen op, en ze volgen allemaal dezelfde regel:
- Zoals vermeld in mijn vorige mail
- Zoals eerder vermeld
- Zoals hierboven vermeld
- Zoals telefonisch vermeld
- Zoals vermeld op de factuur
Overal staat vermeld zonder t. Ook in de verleden tijd verandert er niets aan het deelwoord: "zoals ik gisteren vermeldde" is een andere constructie, met een persoonsvorm in de verleden tijd (stam plus de), en komt veel minder vaak voor. Wil je het formeler maken, dan kun je "zoals vermeld" vervangen door "zoals aangegeven" of "zoals eerder genoemd". Dat is vooral handig als je in één tekst de uitdrukking te vaak gebruikt.
Hoe zit het met andere werkwoorden op -den?
Dezelfde regel geldt voor alle werkwoorden waarvan de stam op een d eindigt. Een paar voorbeelden die vaak misgaan: "zoals gemeld" (niet gemeldt), "zoals beantwoord" (niet beantwoordt), "zoals verwoord" (niet verwoordt) en "zoals bedoeld" (niet bedoeldt). In al die gevallen is het een voltooid deelwoord na "zoals", en dat krijgt nooit een extra t. De dt-vorm gebruik je uitsluitend als persoonsvorm: "hij meldt zich ziek", "zij beantwoordt de mail", "u bedoelt het goed". Wie dit onderscheid één keer goed begrijpt, maakt in één klap een hele reeks fouten niet meer.
Er is één valkuil extra bij werkwoorden met het voorvoegsel ge- in het voltooid deelwoord, zoals melden en antwoorden. Daar zie je aan het ge- meteen dat het om een deelwoord gaat: gemeld, geantwoord. Bij vermelden, beantwoorden en bedoelen ontbreekt dat ge-, waardoor deelwoord en stam er identiek uitzien. Juist daarom gaat het bij "vermeld" vaker fout dan bij "gemeld".
Waarom gaat dit zo vaak mis?
De dt-regel is berucht, en bij werkwoorden met een stam op -d is de verwarring het grootst omdat je het verschil niet hoort. "Vermeld" en "vermeldt" klinken exact hetzelfde. Daarbij komt dat schrijvers soms denken dat een extra t de tekst formeler of correcter maakt, terwijl het precies andersom werkt. Een spellingcontrole helpt hier nauwelijks, omdat beide vormen bestaan en de computer de grammaticale rol niet altijd herkent. De enige manier om het goed te doen is even stilstaan bij de vraag: is dit een persoonsvorm, of een voltooid deelwoord?
Wil je de regels nog eens nalezen, dan vind je heldere uitleg bij Taaladvies van de Taalunie en bij Onze Taal. De officiële spelling van vermelden met alle vervoegingen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal op woordenlijst.org. Een goed overzicht van de werkwoordspelling in het algemeen biedt Wikipedia. Met die bronnen in de favorieten en het vervangtrucje in je achterhoofd kies je voortaan feilloos tussen zoals vermeld en vermeldt.